Γιώργος Κασιδόκωστας

Αντιστράτηγος, ε.α.

Το 2020 καθ’ ον χρόνο  εξελίσσεται η παγκόσμια υγειονομική κρίση του  COVID 19 και ενώ σε όλες τις χώρες δοκιμάζει τις οικονομίες στην Τουρκία φαίνεται ότι δοκιμάζει τις αντοχές του συστήματος που έχει εγκαθιδρύσει τα τελευταία 15 χρόνια ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (ΡΤΕ). Ήδη σενάρια επί σεναρίων διακινούνται στο διαδίκτυο, σε ανοικτές και κλειστές συζητήσεις, στα κείμενα των αναλυτών.

Τα σενάρια αυτά τροφοδοτούνται και από το εσωτερικό της χώρας με αφορμή τον COVID 19 αλλά με αίτια που ανάγονται στην συμπεριφορά και τις πολιτικές του ΡΤΕ. Το 2020 από την αρχή του έδειξε ότι θα είναι προβληματικό για την Τουρκία, το ΑΚΡ και τον ¨Σουλτάνο¨. Οι ψηφοφόροι του γυρίζουν την πλάτη καθώς μέσα σε 3 μήνες βρίσκεται στα όρια της δημοσκοπικής κατάρρευσης

Φεβρουάριος  2020 Metropoll Research

https://cdn.media.gazeteduvar.com/2020/02/anketek.jpg

Στις 30 Απριλίου νέα δημοσκόπηση κόλαφος από την “Avrasya Araştırma”  (Eurasia Research)[1]

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι Κασιδόκωστα-2-α-72-dpi-700Χ400-1.png

Η γνώμη για τον Ερντογάν:

 “Θα ψηφίζατε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εάν είχε σήμερα προεδρικές εκλογές;” “Ναι”  38,9% “Όχι” 44,5% 10,7% των ερωτηθέντων έδωσε την απάντηση, «Ανάλογα με άλλους υποψηφίους»,  5,9%  αρνήθηκε να απαντήσει.

“Βρίσκεται επιτυχημένο τον Πρόεδρο;” Το 41,9 τοις εκατό των ερωτηθέντων απάντησε «Ναι» και το 52,2 τοις εκατό απάντησε «Όχι».

“Υπήρξε αλλαγή στο εισόδημά σας λόγω της επιδημίας;” 53,6 % το εισόδημά μας έχει μειωθεί, – 45,1%το εισόδημά μας δεν έχει αλλάξει,

–  1,3%  το  εισόδημά μας έχει αυξηθεί

“Θεωρείτε επαρκή την οικονομική υποστήριξη της κυβέρνησης για την επιδημία;” – Ναι – 32,1 % – Όχι – 67,9 % 

Σε άλλη έρευνα, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ στην ερώτηση:

“Ποιο κόμμα θα ψηφίζατε αν διεξάγονταν σήμερα βουλευτικές εκλογές;”

AKP 26,8%, το CHP18,5%, το φιλοκουρδικό HDP 9,1%  MHP 7,2%, ΙΥΙ 8,8%, το νέο κόμμα DEVA 1,5%, άλλο κόμμα 2,9%, ενώ 25,2% δήλωσαν αναποφάσιστοι.

“Αν γινόταν τώρα δημοψήφισμα για το σύστημα διακυβέρνησης της Τουρκίας, ποιο σύστημα θα ψηφίζατε”, το 45% απάντησε “το ενισχυμένο κοινοβουλευτικό σύστημα” και το 34,2% “το Προεδρικό κοινοβουλευτικό Σύστημα”, ενώ αναποφάσιστοι δήλωσαν 20,8%.

Το πολιτικό σκηνικό έχει πλέον διαφοροποιηθεί σε σχέση με το 2018, χωρίς όμως άμεσα να απειλείται ο ίδιος ο Ερντογάν, παρ’ ότι αν τώρα γίνονταν εκλογές δεν θα είχε τον σύμμαχο του Μπαχτσελί και το εθνικιστικό ΜΗΡ, που όπως και η Ακσενέρ θα δυσκολευθούν να περάσουν το εκλογικό όριο του 10%. Κατά τα λοιπά Μπαμπατζάν και Νταβούτογλου δεν φαίνεται να μπορούν να απειλήσουν την πρωτοκαθεδρία του ΡΤΕ, αλλά θα «ψαρέψουν» στην ίδια δεξαμενή ψήφων.

Άξιο προσοχής, δεδομένου ότι η πανδημία αφορά όλο τον πλανήτη, είναι ότι η κοινωνία αντιλαμβάνεται την οικονομία ως βασικό τουρκικό πρόβλημα ακολουθεί η ανεργία, που συνεχώς διογκώνεται και δεν δείχνει να την απασχολεί το κουρδικό η κυβερνητική κακοδιαχείριση / διαφθορά, η εθνική ομοψυχία και όλα τα άλλα πολιτικά ή εθνικά θέματα, τα οποία θα μπορούσαν να αυξήσουν την επιρροή του ΑΚΡ ή της αντιπολιτεύσεως στον λαό, αναδεικνύοντας τους λόγους για τους οποίους το CHP δεν δύναται να καρπωθεί την αδιαμφισβήτητη φθορά της κυβερνήσεως και του Ερντογάν προσωπικά.

Στην πράξη η υγειονομική κρίση φαίνεται να αποτελεί την θρυαλλίδα για την ήδη προβληματική οικονομία της Τουρκίας

Σύμφωνα με τον Liam Peach της Capital Economics (28 Απρ 2020), από τις αξιολογούμενες οικονομίες, η Τουρκία θεωρείται ως η περισσότερο πιθανή να υποστεί τη μεγαλύτερη κατάρρευση της παραγωγής κατά τη διάρκεια του τριμήνου, στο 18% περίπου. Με δεδομένο το μέγεθος της τουριστικής βιομηχανίας και τη σημασία των τομέων που είναι οι πιο ευάλωτοι σε μέτρα κοινωνικής απόστασης και μειώσεις της οικονομικής δραστηριότητας, όπως το λιανεμπόριο, οι πωλήσεις, οι μεταφορές, η διαμονή, τα τρόφιμα και ο τομέας αναψυχής, η Τουρκία θα βρεθεί στην πιο δεινή θέση. Η έρευνα έχει εκτιμήσει ότι το συνολικό ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 4% φέτος, μακράν το χειρότερο αποτέλεσμα από τότε που ξεκίνησε η τήρηση αξιόπιστων αρχείων το 1960.

Το μέγεθος της επαπειλούμενης κοινωνικο-οικονομικής καταρρεύσεως γίνεται αντιληπτό, όταν συνυπολογισθούν τα εκατομμύρια των εργαζομένων που δεν θα λάβουν τελικά το μηνιαίο επίδομα των 1.170 τλ (168 US$).

Ο Seyfettin Gürsel, ο κορυφαίος καθηγητής οικονομίας που ασχολείται με την ανεργία στην Τουρκία, προειδοποίησε με μια δημοσίευση άρθρου του στις 17 Απριλίου με τίτλο «Ο κορονοϊός απειλεί την εμφάνιση ανεργίας στο 20% και την κοινωνική κατάρρευση στην Τουρκία»[2].

«Το επίπεδο ανεργίας και η απώλεια εισοδήματος θα είναι τρομακτικό. Η πανδημία έφτασε στην Τουρκία σε μια εποχή που η ανεργία ήταν ήδη υψηλή, λίγο πάνω από τα 4 εκατομμύρια άτομα τον Ιανουάριο του 2020”.

«Εάν ο κορωνοϊός ωθήσει τον αριθμό των ανέργων στα 7 εκατομμύρια, τότε η “αισιόδοξη” εκτίμηση θα είναι ότι το ένα τρίτο αυτών των ανθρώπων θα είναι μακροχρόνια άνεργοι, ανεβάζοντας τον αριθμό τους κατά 2,3 εκατομμύρια».

Ο οικονομικός αναλυτής Mustafa Sonmez μιλώντας στον ΣΚΑΪ και τον Μανώλη Κωστίδη ανέφερε: “Η Τουρκία θα αντιμετωπίσει πολύ υψηλή ανεργία, απότομη ύφεση, μείωση εισοδημάτων, φτωχοποίηση και κοινωνικές αναταραχές” ..“Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μείωση 50 με 60% της εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση”..“Η τουρκική λίρα υποτιμάται συνέχεια, έχει φτάσει το όριο των 7 λιρών[3] έναντι του δολαρίου. Τους επόμενος 12 μήνες πρέπει να αποπληρωθεί χρέος 170 δισεκ. δολαρίων  και φεύγουν επενδυτές”.

Η τουρκική κοινωνία ανησυχεί για το άμεσο μέλλον, οι ειδικοί προειδοποιούν, ο «σουλτάνος» όμως  ακολουθεί το ένστικτο του ή το πεπρωμένο του (όπως φαίνεται ότι πιστεύει)  προς τον στόχο του να αναδειχθεί στον νέο «πατερούλη» της ισλαμικής πια Τουρκίας με ορόσημο το 2023.

Από το 2003 μεθοδικά, σταδιακά και σταθερά εξουδετέρωσε την κεμαλική ελίτ, «κατέλαβε» και ελέγχει το κράτος με την ΜΙΤ, την αστυνομία,  την Στρατοχωροφυλακή και δικαστές, οι ΤΕΔ είναι πληγωμένες και φοβισμένες, ενώ δημιούργησε μια νέα οικονομική ελίτ σε αλληλεπίδραση με τα προσωπικά του συμφέροντα. Πλέον έχει εγκαθιδρύσει ένα προσωποπαγές αυταρχικό κράτος βασιζόμενο σε οθωμανικά πρότυπα και ανάλογες καταβολές και συμπεριφορές.

Εξαγγέλλει μεγαλεπήβολα έργα, ενώ την ίδια στιγμή ξεπουλά τα «ασημικά»  μέσω του TVF, υπό την καθοδήγηση του γαμπρού του Berat Albayrak στους Κινέζους και τους εισάγει  στις κατασκευές, στα πετροχημικά, τα ορυχεία και εταιρείες logistics, στον τραπεζικό και ασφαλιστικό τομέα, προκειμένου να αυξήσει τα μειωμένα συναλλαγματικά αποθέματα  (σχεδόν 25 δις US $ από 40 στην αρχή του 2020).

Με την πρόφαση του COVID 19 εξήγγειλε μια εθνική εκστρατεία Αλληλεγγύης και ζήτησε από το λαό να προσφέρει τον ιδιωτικό πλούτο. Η έρευνα της “Istanbul Ekonomi Araştirma” για τον Απρίλιο έδειξε ότι οι μισοί από τους ερωτηθέντες (50,4%) διαφωνούν θεωρώντας ότι το κράτος θα πρέπει να βοηθήσει τους πολίτες και όχι το αντίθετο.

Ειδικοί τον προτρέπουν να προσφύγει σε δανεισμό από το ΔΝΤ και το αποφεύγει. Γιατί;

Προφανώς διότι γνωρίζει ότι αυτό θα επιφέρει αναπόφευκτα τον ασφυκτικό έλεγχο του ΔΝΤ, αλλά θα τρωθεί και το προσωπικό του κύρος,  κάτι το οποίο δεν θέλει με τίποτα. Ωστόσο η πίεση προς την τουρκική οικονομία θα συνεχισθεί και η Τουρκική Λίρα (TL) θα συνεχίσει την πτωτική πορεία της

Από τις εκλογές του 2010 είχε το βλέμμα στραμμένο στο έτος ορόσημο 2023 και από τον Οκτώβριο του 2016 έχει οριοθετήσει τις βλέψεις του «Αν πιστέψουμε στον Misak-ı Milli, θα καταλάβουμε και τη Μοσούλη» και εξήγγειλε το όραμα της «ΓΑΛΑΖΙΑΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ», έχει απλωθεί στρατιωτικά από το Αφγανιστάν, στο Κατάρ, στη Σομαλία και  το Σουδάν ενώ έχει εμπλακεί ενεργά στις συγκρούσεις στη Συρία και τη Λιβύη με ιδιαίτερα δαπανηρές επιπτώσεις και εκτός οικονομικών δυνατοτήτων, αλλά που του εξασφαλίζουν το προφίλ του «ηγέτη» του ισλαμικού κόσμου και της περιφερειακής δύναμης.  Διεκδικεί όλη την Αν Μεσόγειο μέχρι νότια της Κρήτη.

Η εξωτερική πολιτική του ακροβατεί επικίνδυνα ανάμεσα στα συμφέροντα των ΗΠΑ, της Ρωσίας και έχει κατορθώσει να μην τον εμπιστεύονται αλλά και να τον χρειάζονται, ή και να τον χρησιμοποιούν. Παραδοσιακοί σύμμαχοι μετατρέπονται σε εχθρούς, όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος, αλλά και οι περισσότεροι Άραβες. Ρωσία και ΗΠΑ τον περιμένουν στη γωνία, όλοι οι άλλοι απέναντι (όχι βέβαια η φίλη Μέρκελ, οι αδελφοί Μουσουλμάνοι και «λοιποί συγγενείς» του jihad).

Ο Ρ.Τ. Ερντογάν από την Ρωσία προσδοκά την ανοχή της για τα όποια γεωπολιτικά κέρδη του στη Συρία και την στήριξη της στις επιδιώξεις του στην Αν Μεσόγειο, παραβλέποντας την σύγκρουση συμφερόντων, που ο ίδιος προκαλεί.

Από τις ΗΠΑ προσδοκά την «ανοχή προς το κακομαθημένο παιδί» και τελευταία ζητά την βοήθεια από την FED προκειμένου να διασωθεί η τουρκική οικονομία με ειδικό swap. Με τι κόστος; 

Η Ρωσία επιδιώκει να την αποκόψει από την Δύση και ταυτόχρονα τον πιέζει ασφυκτικά στη Συρία και τη Λιβύη. 

Οι ΗΠΑ και ο Τραμπ πρόθυμα θα προσφέρουν το swap με «αλμυρή και πολύ καυτή για τον ίδιο την σούπα  που του ετοιμάζουν». Δεν είναι μόνο οι S-400, είναι η πλήρης υποταγή του και η άνευ όρων επάνοδος στο «μαντρί», που σημαίνει επαναφορά των δομών που ο ίδιος μεθοδικά με κόπο και κόστος διέλυσε ιδιαίτερα μετά το «πραξικόπημα-παρωδία» του 2016. Θα «αποκατασταθεί η τάξη» με την επάνοδο στο προσκήνιο φυγάδων, αθώωση και αποφυλάκιση αξιωματικών και αξιωματούχων μιας άλλης, αντίπαλης, ελίτ, και η πολιτική επανάκαμψη του Νταβούτογλου και άλλων φιλοδυτικών πολιτικών αντιπάλων πλέον θα είναι αναπόφευκτη.

Αυτό στο οποίο όπως φαίνεται να συμφωνούν όλοι οι ειδικοί, είναι το ότι μετά από όλα αυτά, στην Τουρκία πιθανόν θα έχουμε και μια κοινωνική εξέγερση, αλλά και πολιτικές εξελίξεις με αφορμή την πανδημία του COVID-19, με τα αίτια όμως να αναζητούνται αλλού και να αφορούν στην μακρόχρονη αλαζονική παρουσία στην εξουσία του Τούρκου προέδρου Ρ.Τ. Ερντογάν, που έχει ταυτίσει την παραμονή του στην εξουσία με την «αναγέννηση» της Τουρκίας.

Θα εξελιχθεί στον «χρήσιμο ηλίθιο»;

Σίγουρα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν είναι ηλίθιος, είναι όμως υπερβολικά αλαζόνας και σίγουρος για τις ικανότητες του στην πολιτική ακροβασία και τον αμοραλισμό, και περισσότερο από κάθε τι έχει «μεθύσει» από τις συνεχείς πολιτικές νίκες, δεν σκέφτεται, δεν ανέχεται  πλέον την ήττα. Δείχνει να μην έχει διδαχθεί από το τέλος ούτε του Μεντερές ούτε και την αποπομπή του  Ερμπακάν.

Ίσως ο χρόνος και τα 17 χρόνια συνεχούς εξουσίας και επιτυχιών να έχουν μειώσει τα πολιτικά αντανακλαστικά του και την γοητεία που ασκούσε στον λαό. 

Το 2020 είναι και θα συνεχίσει να είναι σε όλη τη διάρκεια του ένα έτος καμπή τόσο για την Τουρκία όσο και για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η παγκόσμια κρίση του  COVID 19 ενώ σε όλες τις χώρες δοκιμάζει τις οικονομίες και τις αντοχές της κοινωνίας, στην Τουρκία φαίνεται ότι δοκιμάζει τις αντοχές του συστήματος που έχει εγκαθιδρύσει τα τελευταία 15 χρόνια  ο Ρ.Τ. Ερντογάν αλλά και τον ίδιο.                                                        

Ο θρόνος του Σουλτάνου τρίζει, τα θεμέλια της Τουρκίας;

__________________________

[1]η έρευνα δημοσιεύθηκε στην yenicaggazetesi.com

[2]https://www.intellinews.com/turkey

[3]Ισοτιμία 7Mai: 7,26 TL /1$ US

________________________

Το ΕΛΙΓΕΑ προάγει την ελευθερία της λόγου και δημοσιεύει μόνο ενυπόγραφα και αυτούσια τα κείμενα των συνεργαζόμενων με τις σελίδες του χωρίς καμία παρέμβαση. Ωσαύτως δημοσιεύει τους Συνδέσμους εργασιών τους από άλλα Μέσα ή και Συνδέσμους άλλων Μέσων. Προϋπόθεση κάθε δημοσίευσης είναι οι συγγραφείς να τηρούν απαρεγκλίτως στα δημοσιεύματά τους την Εθνική και Διεθνή νομοθεσία.

Το ΕΛΙΓΕΑ δεν ασπάζεται προσωπικές κρίσεις και απόψεις, που τυχόν παραβιάζουν τους νόμους ή βασίζονται σε μη αποδεικνυόμενα στοιχεία και δεν φέρει καμία ευθύνη γι’ αυτές.

Το ΕΛΙΓΕΑ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ την αναδημοσίευση των κειμένων του υπό τον όρο να δημοσιεύονται ΜΟΝΟ οι δύο πρώτες παράγραφοι μαζί με τον ενεργό σύνδεσμό (link) του: eligea.gr/κλπ…, ώστε η ανάγνωση να συνεχίζεται στην ιστοσελίδα μας.